Odpowiadam na 13 częstych pytań o stand-up (Co to? Jak się ubrać? Jak zacząć?)

Każdego dnia ludzie wpisują w Googla dziesiątki pytań o stand up comedy. I niektóre z nich są mądre, zasadne i rzeczowe. Na przykład “co to jest stand-up?” Rozumiem, że ludzie szukają definicji. Ale po jaką cholerę wpisują: “Jak się ubrać na stand-up?”, to chyba nigdy nie zrozumiem.

Mimo wszystko stwierdziłem, że pisząc ten tekst, podejmę wyzwanie. Przejrzałem automatyczne podpowiedzi wyszukiwarki na frazę “stand-up” i wybrałem te, które w różnych formach pojawiały się najczęściej. A później na nie odpowiedziałem, nie zwracając uwagi na stopień głupoty.

Najpopularniejsze pytania na temat stand-up comedy – spis treści

Jeśli interesuje Was tylko jedno zagadnienie, możecie do niego skoczyć za pomocą jednego ze skrótów poniżej:

  1. Co to jest stand-up?
  2. Jak się wymawia słowo “stand-up”?
  3. Jak zacząć robić stand-up?
  4. Kto to jest stand-uper?
  5. Jak zostać stand-uperem?
  6. Jak napisać stand-up?
  7. Jak napisać program stand-up?
  8. Ile zarabia stand-uper?
  9. Ile kosztuje występ stand-up?
  10. Jak się ubrać na stand-up?
  11. Ile trwa stand-up?
  12. Stand-up – od ilu lat?
  13. Stand-up – gdzie i kiedy?

A może akurat szukasz atrakcji na swój event (bezczelna autoreklama)

Jeśli organizujesz wydarzenia w dobie koronawirusa, polecam jedną z dostępnych obecnie atrakcji online. Na wszelki wypadek dodam, że odgrywam w niej raczej istotną rolę.

Co to jest stand-up?

Stand-up to forma luźnego monologu komediowego. Na scenę wchodzi człowiek w trampkach i gada. Ludzie się śmieją.

to jest krótka definicja stand-upu. Dłuższą zamieszczam poniżej.

Stand-up comedy to rodzaj występu estradowego. Dla zwiększenia przejrzystości najważniejsze cechy wymieniam w podpunktach:

  1. Stand-up jest wykonywany w pojedynkę. Zazwyczaj.  Bo od tej reguły zdarzały się wyjątki (Bracia Lucas i Bracia Sklar – dwa tandemy bliźniaków, którzy występują razem). 99% pozostałych stand-uperów gra solowo.
  2. Celem stand-upu jest wywołanie śmiechu. To ważne, bo są inne formy solowe, które mają inne cele. Tutaj można wymienić slam poetry, spoken word albo smętne pitolenie prezesa przed bankietem na imprezie firmowej.
  3. Nie każdy monolog komediowy jest stand-upem. Stand-up comedy odznacza się swoistym luzem. Teksty mają być przemyślane, ale nie wykute na pamięć.
  4. Bardzo ważnym elementem stand-up comedy jest kontakt z widownią. Jak coś się dzieje na publiczności, komik reaguje. Czasami też wchodzi w dłuższe interakcje i po prostu rozmawia z widzami.
  5. Stand-up odbywa się przed żywą publicznością. Piszę na wszelki wypadek. Już kilku ludzi wpadło na pomysł, żeby nagrać się w dużym pokoju, wrzucić na Youtuba i nazwać to stand upem (na Przykład Pani Saela).

Niektórzy utożsamiają stand-up z dużą ilością przekleństw, obrażaniem uczuć religijnych i żartami o kupie.

Te tropy faktycznie często się w stand-upie pojawiają, ale moim zdaniem go nie definiują.

Na zachodzie jest  sporo komików, którzy przeklinają bardzo mało i rzadko kogokolwiek obrażają.

Jeśli jedna definicja to dla Was zbyt mało, możecie zajrzeć do tekstu poniżej. Kilka osób odpowiada na pytanie, czym ich zdaniem jest stand-up. Wśród respondentów znajdują się komik, komik ze Stanów, organizator, widz i satyryk.

Bardzo ważny przykład stand-upu

Wymądrzanie się na łamach tego bloga sprawia mi ogromną przyjemność. W ogóle jednak nie ukrywam, że prowadzę go w celach marketingowych.

Dlatego właśnie jako przykład stand upu na bezczela podaję swój program. Oglądać, psiakrew!

Jeśli jesteście całkowicie zieleni i chcecie poznać więcej wykonawców, możecie zajrzeć do Rankingu Komików Oczami Widzów.

Czy stand-up jest improwizowany?

Słyszę to pytanie trzy razy w tygodniu. Czasami w formie stwierdzenia.

Wielu widzów żyje w przeświadczeniu, że stand-up to forma improwizowana. Myślą, że komicy wpadają na scenę i tak o, wymyślają sobie godzinę żartów.

Czas odpowiedzieć jasno i wyraźnie.

Stand-up NIE jest improwizowany.

Improwizacja odgrywa w nim dużą rolę. Zdarzają się fragmenty w całości improwizowane. Ale w większości wypadków monologi są przygotowane wcześniej.

I żeby zamieszać jeszcze bardziej, pod spodem wklejam kawałek improwizowanego stand upu (Tak, znowu mojego).

Czym różnią się stand-uperzy od satyryków?

Na pytanie o różnice pomiędzy stand-upem i kabaretem można odpowiedzieć prosto.

W stand upie heteroskeskualny, biały facet gada o problemach z wypróżnianiem.

W kabarecie dwóch heteroseksualnych, białych facetów przebiera się za baby.

Powyższe twierdzenia są prawdziwe, dopóki nie weźmiemy pod uwagę satyryków starej daty (Drozda, Daukszewicz).

Nie przebierają się za baby i klną bardzo z umiarem. Pod względem formy przypominają stand-up, ale zazwyczaj zaliczani są do kabaretów.

Kiedyś trwała na ten temat dosyć duża i zaciekła dyskusja na grupie SKD (taki elitarny wycinek Facebooka, na którym komicy kłócą się między sobą). Paru kolegów bardzo mądrze zauważyło, że stand-up to nie tylko forma ale też kultura.

W teorii można opowiadać ze sceny luźne w monologi oparte na przemyśleniach i nie być stand-uperem.

Granica jest tutaj bardzo płynna i trudna do wyznaczenia.

Przede wszystkim stand uperzy inspirują się innymi stand uperami.

Po drugie mają własny żargon – zestaw słów służących głównie do opisywania typów żartów.

Przykłady zwrotów żargonowych zamieszczam poniżej:

Jestem pewien, że elementów kultury stand-upowej jest więcej, ale nie czuję się na tyle kompetentny, żeby dalej brnąć w ten temat (wiecie jak jest, oficjalną edukację skończyłem na maturze).

A może szukasz nowego konta?

Jest taka akcja “Polecam mBank”. I ja autentycznie polecam. Korzystam od lat. Rzadko kradną. Mało ściemniają.

Jak założysz przez link powyżej, będziesz mieć spoko konto, a ja dostanę stówkę :)

Jak wymawia się słowo “stand-up”?

STANDAP.

Nie jestem ekspertem językowym, ale tutaj nie ma wielkiej filozofii.

Należy wymawiać tak jak się czyta, podmieniając “u” na “a”.

Stand-up – jak zacząć?

Stand up ma w Polsce tysiące fanów. I niekiedy odnoszę wrażenie, że połowa z nich chciałaby zacząć występować.

Przesadzam, ale tylko trochę.

Posta, którego zamieszczam pod tym akapitem, czyta przeszło trzysta osób miesięcznie.

Zakładam, że wszyscy albo przynajmniej większość, są zainteresowani rozpoczęciem kariery stand-upera.

Jeśli też o niej marzycie, możecie sobie kliknąć. Nie gwarantuję efektów.

Kto to jest stand-uper?

Właściwie powinienem powiedzieć, że człowiek zajmujący się sztuką opisaną w akapicie “co to jest stand-up?”

Pokuszę się jednak o stworzenie osobnej definicji.

Stand-uper to komik, który przedstawia widzom autorskie monologi złożone z przemyśleń, historii i luźnych żartów. Podczas występu ogromną rolę odgrywają naturalność, charyzma oraz podtrzymywanie kontaktu z publicznością.

Jak zostać stand-uperem?

Około stu osób miesięcznie wpisuje w Googla frazę “jak zostać stand-uperem?”.

Nie wiem, czego szukają, ale obawiam się, że część liczy na gotową receptę rozkręcania spektakularnej kariery.

Tutaj muszę ich zdziwić. Taka recepta nie istnieje.

Co oczywiście nie przeszkadzało mi w napisaniu jej. Jest szansa, że po przeczytaniu przestaniecie mnie lubić.

Jak napisać stand-up?

Przede wszystkim nie skupiaj się za bardzo na słowie “pisać”. Lepiej wymyśl. A później naucz się mówić żarty zwracając szczególną uwagę na naturalność. Wyklepywanie tekstu w stand-upie jest złem ostatecznym…

Na ten temat nie napisałem quazi-poradnik złożony z recenzji innych poradników.

Jak napisać program stand-up?

Pytanie podobne do poprzedniego, ale jednak mocno inne. Bo stworzenie całego programu to już zupełnie inne wrotki.

Odpowiedź jest tutaj bardzo prosta. Musisz zebrać pół godziny materiału.

A później dodać taki tytuł, żeby program wydawał się spójny.

Gdzie zacząć grać stand-up?

Jak już masz napisane swoje pięć minut, szukaj open mica.

Jeśli w Twojej okolicy żadnego nie ma, znajdź dowolną inną imprezę stand-upową. Napisz do organizatora i grzecznie zapytaj, czy możesz wystąpić. Jest szansa, że się zgodzi.

Teraz możesz zapytać, co jeśli nie ma w pobliżu imprezy stand-upowej…

Bez jaj. Musiałbyś mieszkać w jednej z polskich wiosek w Kazachstanie.

W promieniu dwustu kilometrów od każdej dziury w naszym kraju, jest jakieś wydarzenie.

Jeśli naprawdę chcesz występować, to znajdziesz czas, ochotę i hajs, żeby dojechać.

Ile zarabia stand-uper?

Nooo… Temat rzeka. Zależy, który. Zależy, kiedy.

Żeby poznać konkretną odpowiedź, najlepiej pytać konkretnych osób. Jeśli będą odpowiednio pijane, jest szansa, że odpowiedzą.

Jeśli jednak nie uda Wam się przydybać nawalonego Paczesia, możecie zajrzeć do tekstu poniżej. Szczegółów nie zdradzam, ale przedstawiam ogólny obraz.

Ile kosztuje występ stand-up?

To ponownie zależy od komika. Oraz od okoliczności… Bo występ w teatrze będzie liczony inaczej niż na bankiecie z okazji dziesięciolecia firmy produkującej kostkę brukową.

Jak się ubrać na stand-up?

Okazuje się, że całkiem sporo ludzi zastanawia się, co na siebie założyć przed wyjściem na stand-up.

Mnie to bawi. Bo stand-up to luźna forma rozrywki. W związku z tym proponuję chodzić tak raczej na luźno…. Człowiek w surducie będzie w pubie wyglądał jakoś tak dziwnie.

Ile trwa stand-up?

No i to jest jedno z tych pytań, przy których ręce mi opadają. Bo to chyba oczywiste, że zależy który.

Mimo wszystko postaram się zostawić jakąś sensowną odpowiedź. Jeśli chcesz dowiedzieć się, ile trwa konkretne wydarzenie, napisz do organizatora.

Raczej nie będzie zachwycony tym, że mu zawracasz głowę pierdołami, ale jest szansa, że odpisze.

Stand-up – od ilu lat?

W tym momencie naprawdę współczuję Googlowi. No bo, Co od ilu lat?

Stand-up istnieje? Można wejść na stand-up? Można zacząć występować?

Przypuszczam, że to pytanie najczęściej wpisują 14-toletni fani, którzy chcieliby posłuchać bluzgów i żartów o kupie.

Drodzy 14-toletni fani, moja rada brzmi: “Z chodzeniem na stand-up poczekajcie jeszcze te cztery lata.”

Na pytanie “dlaczego” odpowiadam pod spodem.

Stand-up – gdzie i kiedy?

Pytanie dobre co do zasady, ale dosyć mocno przeceniające inteligencję wyszukiwarki.

Za parę lat być może Google będzie w stanie przedstawić użytkownikowi listę zbliżających się wydarzeń w okolicy. Na razie odsyła do stron w rodzaju kupbilecik.pl.

Ma to jakiśtam sens. Znajdziecie na nich wydarzenia stand-upowe, ale tylko te, na które bilety są sprzedawane przez dany serwis. Czyli nie wszystkie.

Tego typu stron jest w tym momencie kilkanaście. Wydaje mi się, że najwięcej wydarzeń znajdziecie na standupbilety.pl, ale nie mam w sobie aż tak wielkiego zapału, żeby to liczyć.

Jeśli mieszkacie w Krakowie, to mam dobrą wiadomość.

Zrobiłem listę wszystkich impreza stand-upowych w mieście i uzupełniam ją na bieżąco. Check it out!

2 myśli w temacie “Odpowiadam na 13 częstych pytań o stand-up (Co to? Jak się ubrać? Jak zacząć?)”

Leave a Reply